Shophouse: Từ gà đẻ trứng vàng thành gánh nặng tài chính

Từ gà đẻ trứng vàng trở thành gánh nặng tài chính, shophouse bạc đầy ế chỏng trơ, chủ thì chật vật cầm cự. Có bà chị mua một căn shophouse trước dịch bởi vì đẹp quá, nhà thì quy hoạch bài bản, xong thì bao quanh, nhìn thôi là đã thấy mùi tiền đẻ ra tiền rồi. Và thế là chị bỏ ra gần 30 tỷ, nhận nhà xong thì chị mới hiểu ra một sự thật đau lòng: mặt tiền đẹp không đồng nghĩa với có người thuê.

Căn nhà 400–500m² bây giờ để không thì mãi mới được người thuê, giá chỉ có 30 triệu một tháng thôi, không bằng tiền lãi vay ngân hàng. Và cái nghịch lý là ở chỗ giá bán thì tăng chậm, thậm chí là đi ngang, trong khi giá thuê thì gần như đứng yên. Lợi suất đầu tư thì chỉ được khoảng từ 2–3% mỗi năm, còn thấp hơn cả gửi tiết kiệm. Bán thì khó vì thanh khoản kém, còn giữ lại thì dòng tiền âm kéo dài.

Và bà chị nói trên thì không phải là câu chuyện duy nhất. Ở nhiều dự án khác ở Sài Gòn thì những dãy shophouse kéo dài cả cây số, nhưng mà khi đến gần thì mới thấy là cửa chốt then cài, cửa cuốn đóng kín và cái biển treo cho thuê thì dày đặc. Nhiều chủ shophouse chia sẻ là cho thuê với giá 30 triệu, khách đến rồi lại đi. Sau khi giảm xuống 25 triệu, khách đến xem rồi cũng đi nốt.

Ngày xưa hành vi mua hàng của chúng ta là đi trên đường, thấy cửa hiệu, bảng hiệu, thấy đông người là ghé vào. Nhưng bây giờ hành vi mua hàng đã hoàn toàn khác rồi. Người ta biết đến quán thông qua mạng xã hội, rồi tìm qua Google Map, mua hàng thông qua review, rồi đặt lịch hoặc ship đến tận nhà.

Bởi vậy nên mới có một cái cảnh rất chua: mặt tiền thì chợ chiều, còn cách đó vài chục mét trong hẻm thì khách lại cực kỳ đông, cực kỳ nhộn nhịp. Và đó chính là những cửa hàng thức thời. Họ không chọn những khu mặt tiền đắt đỏ mà rút lui vào phía trong với mức thuê rẻ hơn. Họ lấy chính chi phí dành cho mặt tiền để đầu tư vào quảng cáo, dịch vụ và trải nghiệm.

Nói thẳng ra, bây giờ lợi thế không còn nằm ở mặt đường nữa, mà lợi thế đã chuyển thành mặt màn hình rồi. Bạn có thể mua mặt tiền, nhưng bạn không thể mua được thói quen của khách hàng.

Thực ra thì câu chuyện kinh tế “mặt đường bạc tỷ loay hoay tìm đầu ra” không chỉ ứng với bất động sản. Trong ngành nhập hàng Trung Quốc cũng vậy. Ngày trước, đi tiểu ngạch là một lợi thế, nhưng bây giờ lợi thế đó đang dần chuyển sang đi chính ngạch: đủ giấy tờ, rõ ràng nguồn gốc, minh bạch về thuế. Cũng giống như mặt tiền từng là bùa hộ mệnh rồi mất đi giá trị, thì tiểu ngạch cũng đang dần mất đi giá trị đó.